Home Contact
LHC tunnel

CERN doet Einstein omdraaien in zijn graf

Datum: 23 sept 2011

Op zijn minst zou Einstein in elk geval zijn wenkbrouwen fronsen. Het CERN heeft namelijks onlangs vastgesteld dat bepaalde deeltjes sneller dan het licht zijn gegaan. Iets wat al meer dan honderd jaar voor onmogelijk wordt gehouden.

Het betreft een experiment met neutrino's, zeer kleine deeltjes die overal doorheen vliegen, en die over een afstand van 730 km werden verzonden van Genève naar een laboratorium in Italië. Het gaat echter slechts om 60 nanoseconden, dat is 60 miljardste van een seconde. Dus waar praten we eigenlijk over? Voor natuurkundigen is dat echter een heleboel.

Als het waar is, zouden veel wetten in de huidige fysica herschreven moeten worden, omdat velen daarvan gebaseerd zijn op het feit – of moeten we nu spreken van aanname – dat niets sneller kan gaan dan het licht. De speciale relativiteitstheorie van Einstein is hier ook op gebaseerd, waaruit vervolgens de beroemde formule E = m.c² is afgeleid. Het zou heel wat betekenen, althans voor theoretici, wanneer dit alles op losse schroeven komt te staan.

Omdat bij de metingen GPS systemen en atoomklokken zijn gebruikt, konden de afstand en de tijdsduur zeer nauwkeurig worden bepaald. De foutmarge voor de meting is door de wetenschappers op 10 nanoseconden gesteld. Aangezien de gemeten snelheid hier met een factor zes van afwijkt, moet er iets bijzonders aan de hand zijn. En toch moeten we een slag om de arm houden.

Frank Linde, directeur van het instituut Nikhef, het nationaal instituut voor subatomaire fysica dat gelinkt is aan CERN in Zwitserland, zegt zelf pas na vijf maal deze foutmarge over een ontdekking te spreken. Meerdere instrumenten achter elkaar kunnen namelijk een opeenhoping van meetfouten genereren, waardoor de foutmarge vermenigvuldigd moet worden. Een afwijking van 50 nanoseconden had dus voor Frank Linde net op de grens gezeten, en wat hem betreft geen natuurkundige revolutie ingeluid. Maar de resultaten van het CERN experiment zit hier weer net 10 nanoseconden boven, waardoor het toch interessant wordt.

Maar wat als er nou net iets meer fout is gegaan, waardoor de foutmarge bij dit experiment groter genomen moet worden? Dan zal blijken dat het toch allemaal een storm in een glas water is. Misschien is er wel een kleine beweging in de aardkorst geweest waardoor de meetresultaten niet kloppen.

Om volledige zekerheid te krijgen dat er echt iets revolutionairs is ontdekt, zal het hele experiment herhaald moeten worden door onafhankelijke instituten op andere plaatsen op aarde. Dat zal gebeuren in Japan en de VS. Voor dat we hiervan de resultaten zullen zien, moeten we echter nog even geduld hebben. Een verklaring over 60 miljardste seconden kan daarom nog maanden op zich laten wachten.

© Pagemark






Counter